AMERICAN HISTORY X gatunek dramat re¿yseria Tony Kaye zdjêcia: Tony Kaye scenariusz: David McKenna produkcja: John Morrissey muzyka: Anne Dudley wystêpuj¹: Edward Norton...............Derek Vinyard  Edward Furlong ...............Danny Vinyard  Beverly D'Angelo ...............Doris Vinyard  Jennifer Lien .............Davina Vinyard  Ethan Suplee ...........Seth  Fairuza Balk ..............Stacey  Avery Brooks............. Bob Sweeney  Elliott Gould .............Murray  Stacy Keach .................Cameron Alexander  William Russ ............Dennis Vinyard  Guy Torry ................Lamont  Joseph Cortese ..............Rasmussen

Czym jest Ameryka?
Wielkim, bogatym, dobrze rozwiniêtym krajem, w którym dziesi¹tki narodowoœci, ró¿nych kolorów ¿yje obok siebie. Jest równie¿ krajem pe³nym sprzecznoœci. Gdzie wolnoœæ miesza siê, z szybk¹ i bezwzglêdn¹ reakcj¹ policji, gdzie pieni¹dz otwiera wszelkie drzwi, gdzie rasizm jest codziennym chlebem ka¿dego z jej mieszkañców.
W³aœnie rasizm, a dok³adnie historia osnuta wokó³ niego, jest tematem debiutanckiego filmu Tony Kaye'a.
Debiut ten mo¿na uznaæ w pe³ni za udany i z pewnoœci¹ re¿yser  ten jeszcze nie raz nas zaskoczy, ukazuj¹c nam swoj¹ wizje Ameryki.
Film opowiada o dwóch braciach normalnej amerykañskiej rodziny bia³ych. Ich ojciec policjant zosta³ zabity przez kolorowych. Od tego momentu Derek Vinyard (Edward Norton), ¿ywi wrêcz chorobliw¹ niechêæ do kolorowych. Wchodzi w œwiat neo-nazistów, którzy kultywuj¹ pamiêæ o Hitlerze i czystoœci bia³ej rasy.
Neonaziœci nienawidz¹ kolorowych i brudu, narkotyków i wszystkiego co przysz³o z ich kultur¹.
Kiedy noc¹ trzech czarnych z³odziei okrada samochód Derek'a, on sam nie zastanawia siê zbyt d³ugo. Wyjmuje pistolet i zabija dwóch z nich.
W wiêzieniu w którym odsiaduje trzyletni wyrok, powoli zaczyna rozumieæ, ¿e by³ oszukiwany. Grupa neonazistów odsiaduj¹ca wyroki, kupuje narkotyki od kolorowych, a ich swastyki i okrzyki White Power s¹ tylko pustym has³em, ukazuj¹cym nie kult bia³ego, a kult si³y.
Po wyjœciu z wiêzienia ma tylko jeden cel, zadbaæ o rodzine (choruj¹c¹ matke, dwie siostry i brata), a przede wszystkim o brata Danniego, który przez czas gdy odsiadywa³ wyrok, sta³ siê równie¿ neonazist¹. Pomaga mu w tym jego by³y nauczyciel historii, czarny Bob Sweeney (Avery Brooks).
Narracja filmu jest bardzo dynamiczna i wielow¹tkowa. O wielu wydarzeniach które t³umacz¹ nam zachowania bohaterów, dowiadujemy siê z du¿ym opóŸnieniem, wszystkie retrospekcje krêcone s¹ w tonacji czarno bia³ej.
Najpierw widzimy silnego i bezwzglêdnego Derek'a, z wytatuowanymi swastykami na ciele, dopiero póŸniej dowiadujemy co do tego doprowadzi³o i przynajmniej ja jako bia³y, w tym momencie filmu popiera³em jego zachowanie. Chwilê póŸniej dowiadujemy siê, jak wielkim jest to k³amstwem, ¿e ludzie s¹ ró¿ni; i dobrzy i Ÿli, pomimo ró¿nic koloru skóry.
Samo zakoñczenie podwa¿a wszystkie nasze dotychczasowe uczucia. Razem z Derekiem miotamy siê staraj¹c znaleŸæ, idealne wyjœcie z sytuacji. Zreszt¹ nasz pogl¹d na to nie jest, a¿ tak istotny, poniewa¿ to o czym opowiada film Tony Kaye, ma miejsce co dzieñ na ulicach Ameryki i wydaje siê, ¿e nic nie jest w stanie tego zmieniæ. Ani wyroki s¹dowe, ani strza³y z pistoletów, czy uderzenia pa³ek basebolowych.
Rasizm jest, by³ i bêdzie przynajmniej dopóki istniej¹ tak du¿e ró¿nice kulturowe, a nasze pojêcie dobrego ¿ycia, ogranicza siê do ³adnego wygodnego domu, szybkiego samochodu i du¿ej liczby zer na naszych kontach.
Na du¿a uwagê w filmie, zwracaj¹ równie¿ bardzo dobre, chwilami brutalne, chwilami z tonowane zdjêcia (Tony Kaye). Œwietn¹ nastrojow¹ muzyke do filmu napisa³a Anne Dudley (Full Monthy), pracuj¹ca kiedyœ z takimi s³awami jak Elton John, czy Phil Collins.
Film naprawde jest pere³k¹ i warty jest obejrzenia, choæ na sali kinowej, oprócz mnie siedzia³o tylko cztery osoby. A jedyn¹ odpowiedzi¹ na pytania, które Tony Kaye zada³ swoim filmem, mo¿na odpowiedzieæ antypytaniem wypowiedzianym przez czarnego nauczyciela Derek'a "Zastanów siê, czy zrobi³eœ wszystko, aby swoje ¿ycie uczyniæ lepszym?"

Trailer	WielkoϾ	Rodzaj
	0.36 minuty	RealPlayer
	8.9Mb	mov.